Amsterdam is, wat Leeuwarden ooit was

Decennia was Leeuwarden het ijkpunt van de zuivelindustrie. Nu kijken de zuivelaars naar de noteringen op de Amsterdamse beurs.

Door De Redactie

Zuivel is weer in trek voor handelaren en speculanten. Boter, melkpoeder en kaas zijn lucratief voor de internationale handel.

Nu de Europese melkquotering is afgeschaft en de wereldmarkt zijn werk moet doen, is er ook nieuwe behoefte aan ijkpunten. Na vele jaren is daarom de agrarische termijnhandel sinds deze week terug op de oudste beurs ter wereld. Met contracten voor boter en melkpoeder. De handel kan zich zo indekken tegen het risico van prijsschommelingen.

Een grillige dollar tegenover de euro, of andersom, het kan de handel het verschil tussen winst en verlies opleveren. Maar nog meer is het de zoektocht naar een indicatie voor de marktprijzen, net zoals gebeurt bij bijvoorbeeld koffie en cacao.

Door termijncontracten af te sluiten kunnen zowel de zuivelbedrijven als de verwerkende industrie al te gekke uitschieters afdekken. Want ja, ook bijvoorbeeld een ijsfabrikant wil niet opeens geconfronteerd worden met een twee keer zo dure prijs voor grondstoffen. Want dan heeft hij weer een probleem met een supermarktketen die alleen maar ijs voor een gangbare prijs.

Eigenlijk wordt Amsterdam nu wat vroeger Leeuwarden was. De wekelijks vastgestelde prijsnoteringen voor boter en kaas waren lang richtinggevend voor producenten en handel. Kaas werd wereldwijd verhandeld met als basis de in Leeuwarden vastgestelde prijzen.

Totdat kaasbedrijf Frico Cheese zich niet langer wilde conformeren aan wat de kaasbaronnen wekelijks in Leeuwarden verordonneerden. Frico was in die tijd goed voor de helft van de Nederlandse kaasproductie.

Toen Frico uitstapte was daarmee ook het einde van de Leeuwarder kaasbeurs beslecht. Op 1 april 1998 verdween officieel de Leeuwarder kaasnotering van het toneel. Frico wilde zelf de prijzen vaststellen, in plaats van zich te richten naar een publieke kaasnotering.

Het was allemaal een rechtstreeks gevolg van de nieuwe macht die was ontstaan in de Nederlandse zuivel. Na de fusiegolf in 1997 beheersten Friesland Coberco Dairy Foods (met dochter Frico Cheese) en Campina Melkunie de Nederlandse markt. De concurrentie werd harder.

Nu is er toch een nieuw belang aan een open prijsvorming. Want er zijn ook agrarische termijnmarkten voor zuivel in Nieuw-Zeeland en in de Verenigde Staten. Met name de beurs in Chicago is gigantisch als het gaat om agrarische producten. Op een dag zit daar ongeveer 2700 miljard aan waarde in contracten.

De zuivelbedrijven, vooral die in de Europese Unie, willen zich niet alleen richten tot deze noteringen. De handel op zijn beurt weet dat er na de afschaffing van de melkquotering veel meer zuivel uit Europa is te halen en wil graag een goede prijszetting. Euronext, eigenaar van de Amsterdamse beurs springt daar nu handig op in. Opdat ze kijken naar de noteringen in Amsterdam, net zoals men eertijds deed naar de kaas- en boternoteringen in Leeuwarden.




Meer Economie

Ambassadeur Fries toerisme gooit handdoek in de ring

De promotie van Fryslân krijgt een gevoelig verlies. Albert Hendriks, al decennia de ambassadeur van het Friese toerisme, trekt de stekker uit de uitgeverij van kleurrijke magazines in vier talen in een oplage van 1 miljoen exemplaren. Hij is de tegenwerking van de provincie zat.

Door Bert de Jong
 
 
 

Met Dairy Valley wil Fryslân weer naar de zuiveltop

Fryslân is het land van zuivel. De wereld smult van de melk van de 280.000 Friese koeien. Voortaan heet Fryslân Dairy Valley. Om zo voorbeeld voor de wereld te zijn met de meest duurzame en innovatieve zuivelketen. Kennis is het kapitaal, in plaats van koeien.

Door Bert de Jong

Dure rekening voor boeren: 200.000 koeien naar slacht

Nederland telt in 2016 1,7 miljoen melkkoeien. In een paar jaar tijd moeten het er bijna 200.000 minder zijn. Het kan best, want dit aantal is er sinds 2011 ook bijgekomen. Melkveehouders dachten met een snelle groei volop te profiteren van de afschaffing van de melkquotering. De tomeloze investeringsdrift komt ze nu duur te staan. Boeren moeten bloeden. Opnieuw, maar het is ook eigen schuld.

Door Bert de Jong
 
 

Friese zuivel levert geld voor weidevogels

Friese boeren laten zien dat het anders kan. Met Weide Weelde, een nieuw merk voor zuivel met een eigen smoel en met de trots van de boer. En ook met de weelde uit de weide, waar de koeien lopen en de weidevogels kansen krijgen.

Door Bert de Jong
 

Marktwerking veroorzaakt groot drama in zorg

Marktwerking in de zorg is een ramp. Wie kan nog met droge ogen verklaren dat de regen aan faillissementen in het taxivervoer de zegen is van marktwerking? De offers voor lagere zorgkosten zijn inmiddels erg groot.

Door Bert de Jong
 
 

Friesland Bank let niet op: vermogen jonge erfgenaam foetsie

Friesland Bank is schuldig aan het verkwisten van een miljoenenerfenis. Alle alarmbellen hadden moet afgaan, maar binnen een seconde stond het geld bij het omstreden vastgoedfonds Reggehuys. De fraudeurs moeten de cel in, nadat eerder Friesland Bank is veroordeeld om €4 miljoen te betalen.

Door Bert de Jong
 

Meeste Nederlandse goud en zilver eerst langs Joure

Alle gouden en zilveren sieraden in Nederland moeten langs Joure. Bij Edelmetaal Waarborg in Joure krijgen de meeste edelmetalen voorwerpen een bij wet verplicht keurteken. De enige concurrent, Waarborg Holland in Gouda, is failliet, maar maakt een doorstart.

Door Bert de Jong
 

Eureka: provincie doet wat banken minder doen

Als banken de rol niet vervullen voor bedrijfskredieten, dan doet de provincie Fryslân het wel. De Vestigingsregeling moet bedrijven naar Fryslân lokken en vooral banen creëren. Dutch Steel in Leeuwarden is de eerste in de rij.

Door Bert de Jong
 

Stilte in de straten: nog veel winkels volgen

Naar verwachting blijven er 70.000 van de 170.000 winkels over. Het gaat maar door. Wat is dat toch? Winkelketens als V&D en DA onderuit en toch schijnt het beter te gaan met de detailhandel. Er is iets anders aan de hand: halve waarheden over kopende consumenten en de macht van roofridders.

Door Bert de Jong
 

Gaswinning voorkomt krimp Friese economie

Friesland staat stijf onderaan. De economische groei is er het laagst van alle provincies: slechts 0,3 procent. Gaswinning is de redder. Anders is er sprake van krimp. Flevoland is de topper dankzij autolease.

Door De Redactie
 
 

De Friese arbeidsmarkt ontspoort

Zo er Friese banen zijn, dan zijn er niet de goede mensen. In de komende tien, twintig jaar raakt de verhouding tussen opleidingsniveau en eisen in vacatures zoek.

Door De Redactie
 
 

Waar is PvdA? Vakbond FNV balt vuist

De kwaliteit van de arbeid staat sterk onder druk. Vakbond FNV mist bondgenoten om het tij te keren en vreest de kloof met PvdA. Of toch, FNV-voorzitter Ton Heerts balt de vuist, op Friese grond.

Door Bert de Jong
 

Melkveehouders: het is Noord tegen Zuid

UPDATE Melkveehouders in het Noorden eisen de ruimte op om meer melk te produceren. Ze hebben de grond en kunnen de mest kwijt. ,,Het zijn hectische tijden.'' Zeker nu de melkprijs onder de kritische grens van 30 cent per kilo zit.

Door Bert de Jong
 

Btw is melkkoe en straft lezers

Stel, het btw-tarief voor veel leuke zaken komt in 2016 op 21 procent. Dan is cultuur in Nederland duur. Van elk boek van een tientje verdwijnt dan €2,10 in de staatskas. Kranten worden ook fors duurder.

Door Bert de Jong
 

DNB bepleit een Friesland Bank

Tot 2012 was er Friesland Bank. De bank was de krent in de brij. En ook was er tot 2009 de bank DSB, van Dirk Scheringa. Door ingrijpen van De Nederlandsche Bank (DNB) zijn ze er niet meer. Opvallend, in 2015 bepleit DNB meer diversiteit. Een bank als Friesland Bank.

Door Bert de Jong

Stichting met volle buidel groter in kranten

Er is in Friesland veel geld voor bedrijven. De stichting FB Oranjewoud heeft de buidel vol. Bedoeld voor participaties. Zo doet de stichting wat eerder Friesland Bank deed: vol in risicovolle participaties en deelnemingen. Het belang in NDC Mediagroep is vergroot tot 83 procent.

Door Bert de Jong
 

Hoe de fiscus uit Friesland verdwijnt

UPDATE: Het Friese provinciebestuur maakt zich zorgen over de toekomst van de Belastingdienst in Leeuwarden. Voor de Leeuwarder gemeenteraad was al eerder de maat vol. Het belang van het werk van de Belastingdienst in Friesland is steeds minder geworden. De kern is al uit de provincie verdwenen.

 

Door Bert de Jong
 

Friese strijder wast banken de oren

Hoe is de macht van banken te breken? Dit is de kernvraag voor de Tweede Kamer in de zoektocht naar een oplossing voor ondernemers die in de wurggreep van banken zijn gekomen. Oud-bankier Folkert Fennema uit Goutum wijst ze de weg.

Door Bert de Jong
 

Kantorenoverschot: sloop of wonen

UPDATE: Leeuwarden heeft tien keer te veel aan kantoren beschikbaar. Landelijk is maar liefst eenderde van alle kantoren overbodig. Ze kunnen gesloopt. Of in het beste geval worden verbouwd tot woningen.

Door Bert de Jong
 
 

Nieuwe Nederlandse melkplas; boeren in de knel

De droom van melkveehouders is uiteengespat. De inhaalslag als zuivelland is een harde confrontatie. Boeren raken financieel in de knel. Klap op de vuurpijl: er is nieuwe overproductie. De zuivelfabrieken kunnen het niet aan.

Door Bert de Jong
 
 
Pagina 1 van 1