Speuren naar stank biovergister Burgum

Stinkt een biovergister nu wel of niet? De raads- en collegeleden van de gemeente Tytsjerksteradiel, medewerkers van energiecentrale Engie en actievoerders ruiken in Bemmel. Daar is sinds april een biovergister in werking. Komt er ook een in Burgum?

Door Karin de Mik

In de gemeente Tytsjerksteradiel kennen ze weinig twijfel na een bezoek aan de biovergister in Bemmel. De gemeenteraad wijst zoiets af, zo heeft de gemeenteraad besloten. De college- en raadsleden van Tytsjerksteradiel hebben gesnoven in Bemmel, omdat ook in Burgum er een van dezelfde grootte staat gepland (100.000 ton mest, bermgras en granen). Maar deze stuit op veel protest bij inwoners. Het is nog maar de vraag of 14.000 huishoudens zo gas krijgen.

Bij bewoners leven grote zorgen. Zoals bij Franke Atsma, eigenaar van de plaatselijke boekhandel in Burgum. Als hij over een houten wandelpad aan de rand van het Bergumermeer wandelt, wijst hij naar het omringende natuurgebied. Op een paar honderd meter ligt de Engie-energiecentrale. ,,Prachtig is het hier he? Zie je die futen en die zilverreigers?”

Atsma loopt hier in de weekenden vaak ’s ochtends heel vroeg om te genieten van de stilte en het natuurschoon. Dat er naast de centrale een vergistingsinstallatie komt, waaruit biogas wordt gewonnen uit mest en restproducten, vindt hij een “onzalig plan”. “Nota bene aan de rand van een natuurgebied en bij een jachthaven, een camping en een recreatiepark. Dat moet je als gemeente niet willen.” 

Hij voorspelt stankoverlast en overlast van het af- en aanrijden van zo’n 25 vrachtwagens per dag. ,,Dit gebied wordt zo kapotgemaakt en de toeristen worden verjaagd”, waarschuwt hij. Hij richtte een actiecomité op, dat onlangs al een protest hield bij het gemeentehuis. Ook verzamelde hij ruim 600 protesthandtekeningen. ,,Geen tweede stinkfabriek aan de Burgumer Mar!!” Hierbij verwijzend naar de Sonac-fabriek in het naburige Sumar, die slachtafval verwerkt. De PvdD, 50-plus en GrienLinks stelden vragen aan Gedeputeerde Staten van Fryslân over de vergister. Zij vrezen dat die een ,,aanslag op het toerisme” zal betekenen. 

Toerisme

Op een biovergister in een Nationaal Landschap als de Noardlike Fryske Wâlden (waar Burgum in ligt) zit niemand te wachten, vindt Geesje Duursma van restaurant De Pleats in Burgum. ,,We hebben hier bos en water, mooie fiets- en wandelpaden, bungalowparken en veel kleinschalig toerisme.” En toerisme is belangrijk. ,,Daar moeten we het van hebben. Zeker in een krimpgebied.” 

Burgum is net als het nabijgelegen Earnewâld een watersportgebied. Het Nationaal Landschap vormt met het Nationaal Park Lauwersmeer en De Alde Feanen plus het Werelderfgoed Waddenzee een groen lint in de regio. Toerisme is belangrijk in Noord-Oost Friesland. Het totale aantal overnachtingen in de gemeente Tytsjerksteradiel ligt rond de 250.000 per jaar. De grote vraag is of de nieuwe vergister nu gaat stinken of niet. De producenten beweren van niet. Tegenstanders vrezen van wel.

Wetenschapper Josette Jacobs van Wageningen Universiteit deed in 2010 in opdracht van omwonenden van een geplande biovergister in Aalten onderzoek. Niet de vergister zelf zal geuroverlast geven, zegt ze: ,,Die heeft een gesloten systeem.” Maar de opslag van bijproducten wel. ,,Die kunnen behoorlijk gaan stinken. Ik begrijp de zorgen in Burgum heel goed. Het aan- en afrijden van vrachtauto’s met mest in het gebied maakt het ook minder aantrekkelijk voor toeristen.” 

Duurzaam

De gasgestookte energiecentrale van Engie ging in 1972 in bedrijf. Hij fungeert nu alleen nog als achtervang wanneer elders een centrale uitvalt of bij een piek in de energievraag. Op het terrein van de centrale staan behalve een mega-mestvergister (jaarlijks 100.000 ton biomassa) ook een drijvend zonnepark van 20.000 panelen en een LNG-laadstation, waar binnenvaartschepen en vrachtauto’s vloeibaar gas kunnen tanken.

Energiebedrijf Engie wil hiermee verduurzamen en bijdragen aan de reductie van CO2. Burgum is voor de uitbreidingsplannen een ideale locatie omdat er volop ruimte is en het terrein aan een vaarroute ligt. Mest uit de regio kan worden verwerkt tot groen gas. Een woordvoerder van het bedrijf verzekert dat je een moderne vergister bijna niet ruikt. 

Burgum is niet de eerste plaats waar een grote mestvergister gepland staat. Nederland telt er zo’n 130 kleine en grote. In Friesland staan vergisters in Tirns (Sneek) en Leeuwarden. Er staan er gepland in Kootstertille, Harlingen en nog een aantal in Leeuwaren. In Coevorden komt eind volgend jaar de grootste van Nederland. In het Gelderse Bemmel is in april de eerste grote opgestart. Daar wordt jaarlijks 72.000 ton biomassa (mest, gras en bijproducten waaronder graanresten en glycerine en producten uit de voedingsmiddelen- en diervoederindustrie) omgezet in 9,5 miljoen kuub groen gas.

Gas voor 14.000 huishoudens

Hiermee kunnen ongeveer 14.000 huishoudens van gas worden voorzien, zegt directeur Ab Emmerzaal van Groen Gas Gelderland. Hij verzekert dat de nieuwe generatie vergisters voldoet aan de milieuwetgeving. ,,Deze van ons heeft een luchtwassysteem dat bestaat uit koolstoffilters, een zuurbad en een biologische zuivering. Ik denk dat je niks zult ruiken.” 

Maar beheerder Bastiaan Faber van Recreatiepark Zwartkruis in Burgum, dat watervilla’s verhuurt, gelooft daar niets van. Zijn park ligt op een paar honderd meter van de geplande vergister. ,,De locatie van deze vergister is gewoon niet goed.” Hij voorspelt dat de ,,smerige, zure geur” van buiten opgeslagen materiaal in silo’s de toeristen zal verjagen: ,,In de vergister gaat niet alleen bermgras, maar gaan ook bijproducten als doorgedraaide hondenbrokken en beenmerg. Dat gaat enorm meuren als het buiten onder een zeiltje ligt.”

Bij een zuidwestenwind waait die over het vakantiepark, is de vrees. ,,Wekelijks komen hier tussen de 800 en 1.000 gasten. We hebben uitbreidingsplannen, maar als die vergister er staat zullen mensen hier niet zo snel een vakantiehuisje meer kopen of huren.” Ook het af- en aanrijden van vrachtauto’s baart hem zorgen. ,,De VVD in de raad heeft berekend dat daar jaarlijks 2,5 miljoen brandstof voor nodig is. Dat geeft enorm veel CO2-uitstoot.” 

Geen kadavers

De woordvoerder van Engie onderstreept dat er buiten in de betonnen silo’s alleen gras en suikerbiet ligt. ,,Dat gaat niet rotten, want dan loop je het proces van vergisting mis.” Er worden volgens hem beslist geen kadavers, beenmerg of hondenbrokken vergist. Maar Atsma wijst op een rapport van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (2013. Daarin staat dat er “voldoende aanleiding” is aan te nemen “dat verontreinigde organische reststoffen worden weggemengd onder de noemer comaterialen.” Handhaving is arbeidsintensief en kostbaar. Handelaren in deze stoffen maken misbruik van “het versnipperde toezicht.” 

De Friese gedeputeerde Michiel Schrier (SP) begrijpt de zorgen van omwonenden. ,,Het was een mooi park, maar het stonk er wel. Dat wil je niet op Zoover hebben.” Toch verwacht hij dat de stankoverlast miniem zal zijn. ,,De vergister valt met zijn geurnormen binnen de Wet Milieubeheer.” Wel gaat de provincie onderzoeken of de bouw van de vergister binnen het bestemmingsplan van energieopwekking valt.

Laatst gewijzigd op 14-06-2017 om 12:38 uur




Meer Fryslân

Miljoenenproject bij Jorwert: een nieuw klooster

Een voetpad brengt de moderne pelgrims van het nieuwe klooster naar Jorwert, want daar blijft de tempel. Maar een vervallen boerderij buiten het dorp wordt de plek voor bezinning. De droom van dominee Hinne Wagenaar krijgt gestalte in Nij Kleaster.

Door Karin de Mik

Wilt u vrachtwagen bij de koffie?

Als belangen botsen kan de overheid het niet snel goed doen. De bevoorrading van winkels en horeca in de binnenstad is zo'n thema. Als bezoeker of terrasgast erger je je aan vrachtwagens voor je neus. Maar wanneer moeten winkels en horeca dan bevoorraad worden?

Door André Keikes
 

Publiek PC omarmt tactische kaatsers

Er was een blokjesincident, en er was een slag van de dag. Belangrijker is evenwel dat op de PC het kaatspubliek zich begint te roeren ten gunste van inzicht en tactiek en ten nadele van bruut geweld. Markeert de PC van 2017 een ommekeer of is dat slechts een illusie?

Door Wio Joustra
 

Terug naar vroeger met een twist

Spijt komt altijd te laat. Dan is een gebouw al afgebroken, een vaart al gedempt en rest alleen nog de warme herinnering. Maar af en toe kunnen mensen het niet laten en besluiten ze tot herbouw of graven ze een gedempt water gewoon weer open. Het geïdealiseerde verleden haal je er niet mee terug, maar de gezelligheid wel.

Door André Keikes

Groningen gaat zijwaarts zijwaarts

Een iconisch vaartuig verlaat de Groningse wateren en komt voorlopig in Harlingen terecht. Maar gelukkig voor de oosterburen is de nieuwe en trotse eigenaar geen Fries, maar een oud-Groninger. Anders waren de rapen gaar, want de Groningers zijn in mineur en hebben pijn in hun hart. 

Door Wio Joustra
 
 
Pagina 1 van 28 | Volgende